Archive

khoa học

tre_tho_trong_gia_dinh_-_bia_1-wp.jpg

tựa gốc The child in the family xuất bản 1923

dịch giả Trịnh Xuân Tuyết & Nghiêm Phương Mai – NXB Tri Thức

điều đầu tiên mà tớ phải nói viết ra ngay rằng, đây là một cuốn sách dây làm cha mẹ tuyệt vời nhất mà tớ từng đọc cho đến lúc này! tớ quả quyết như vậy là bởi vì tớ đã đem những điều đọc được trong này và ứng dụng với bé nhóc công chúa nhà tớ ngay sau đó. kết qủa tuyệt vời đến nỗi tớ không hề còn chút hoài nghi nào về triết lý, đường lối hay phương pháp giáo dục của bà Maria Montessori (1870-1952) – lương y, nhà giáo dục người Ý.

thechildinthefamilysau này, khi trưởng thành, lập gia đình, rồi có nhóc tì, khi hồi tưởng lại thuở thơ ấu của mình, tớ có cảm giác may mắn, hơn nhiều bạn đồng lứa mà tớ biết. không chỉ được yêu thương, tôn trọng mà còn may mắn ở chỗ, tớ được khoảng không riêng, tự do phát triển, dĩ nhiên tớ cũng chỉ nhớ được từ khoảng 6 tuổi trở đi. có thể cũng nhờ vậy mà tớ mới là tớ ngày hôm nay, tuy nhiên cũng có những chỗ không được tốt, nhưng cũng may mắn được gấu sửa lại cho đúng rồi <3. lấy đúng người cũng quan trọng như có cha mẹ tốt vậy, thật đấy, kiểm chứng rồi :”}.

khi trở thành ba rồi, tớ mới bắt đầu quan sát con nít xung quanh nhiều hơn, quan sát chúng và cha mẹ chúng tương tác, hành xử với nhau như thế nào. tớ cảm thấy rằng, phần đông cha mẹ Việt Nam rất có vấn đề, và bản thân mình cũng vướng phải những vấn đề tương tự. hành xử nóng vội, độc tài, dùng vũ lực, đánh lận con đen, để trấn áp, lừa đảo con cái, coi mặt mũi gia đình, mặt mũi của mình quan trọng hơn cảm nhận của chúng…v..v…nói chung, người lớn chúng ta thật tệ hại, và tệ hại hơn là những vấn đề đó, lối tư duy, hành xử đó đã và đang được di truyền qua nhiều thế hệ. chúng ta đang coi thường con trẻ, bảo bọc quá đáng, cái chúng ta cho đi không phải là cái con trẻ muốn nhận lấy, chúng ta đang ép chúng phải nhận, phải gánh lấy cái chúng ta cho là tình thương. chúng ta ngày nay chỉ chăm chăm vào phát triển thể chất, ăn thức này, uống thức kia, ăn đồ bổ, đồ organic…nhưng lại chểnh mảng tới việc phát triển tâm hồn, vốn sẽ định hướng con người trong tương lai ra sao.

nếu có ý định trở thành cha mẹ, hay đã là cha mẹ, dù đơn thân hay song thân, tớ cũng rất mong các bạn dành ra một ít thời gian để đọc qua cuốn sách nhỏ này, cũng mỏng thôi, chừng 1-2 ngày là đọc xong. có thể, bạn được nuôi dậy không phải theo cách của Montessori đề cập, nhưng tớ cho rằng, có thể đứa bé bên trong bạn vẫn còn đó, có thể bầm dập và bị tổn thương, bị lãng quên đâu đó giữa khu rừng kí ức. hãy cho đứa bé đó đọc, cũng như hãy cho đứa bé đang hay sẽ gọi bạn là ‘ba, mẹ’ một cơ hội.

xin cảm ơn NXB, các dịch giả đã mang đến một cuốn sách parenting, triết học và khoa học rất bổ ích.

Advertisements

bienmat-wordpress.jpg

tựa gốc The World without us, Alan Weisman xuất bản 2007

dịch giả Hồng Hải, Hồng Tâm và Hiền Thu

NXB Thế giới – Alphabooks phát hành

có một sự thật rằng, tớ không thích con người, không phải theo kiểu ghét cay ghét đắng hay là có ác cảm sâu sắc gì cả, không phải kiểu Adoft Hitler hay đại loại thế. chỉ là khi tớ thấy con người sử dụng trí khôn, để tiêu diệt, đàn áp những sinh vật yếu đuối khác và họ kiêu ngạo cho rằng họ là kẻ mạnh, họ thống trị Thế giới. Suy nghĩ như thế thật vớ vẩn, tớ không thích kiểu suy nghĩ đó. tớ muốn loài người, biến phắt đi, kể cả tớ và dĩ nhiên cả những người tớ biết, thế mới công bằng. đó cũng là phần lớn lý do, tớ bị hấp dẫn bởi tựa cuốn sách này ‘Thế giới khi loài người biến mất’ – The World without us của nhà báo gạo cội người Mỹ, Alan Weisman.

The_World_Without_Us_(US_cover)tớ tưởng tượng sẽ được chu du trong một thế giới như vườn địa đàng hư cấu trong một tương lai xa nào đó. đùng một cái, Trái đất chẳng còn bóng người nào, thiên nhiên sẽ chiếm trở lạ quyền thống trị Trái đất, hồi phục nó từ đống tro tàn. thực sự tưởng tượng của tớ cũng đúng một phần, nhưng không phải hoàn toàn. phần còn lại, tớ không đoán ra, đó là những vết thương mà chúng ta đã và đang và chắc chắn là sẽ còn gây ra cho quả địa cầu đáng thương này.

tớ depress đến nỗi bỏ dở cuốn sách trong vài ngày. hy vọng đan xen với chán nản là cảm giác tớ khi đọc đến trang cuối cùng của cuốn sách. dù sao, cũng không nên trốn tránh những chuyện đã rồi, vấn đề là mình nhìn nhận thế nào và sắp tới sẽ hành động ra sao để sống tốt hơn, để công bằng hơn với hành tinh này.

một cái fact rất là hay mà Alan Weisman có đề cập, đó là nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học Viện nhân khẩu học Vienna, thuộc Học viên khoa học Áo, đứng đầu là tiến sĩ Sergei Scherbov cho rằng:

điều gì sẽ xảy ra nếu từ nay trở đi, tất cả phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ chi có duy nhất một đứa con (năm 2004, tỷ lệ sinh là 2,6 trẻ/phụ nữ, đến năm 2050, tỷ lệ đó có thể giảm xuống còn 2 trẻ/phụ nữ). Nếu vô tình điều đó bắt đầu từ ngày mai, dân số hiện 6,5 tỉ của chúng ta sẽ giảm đi khoảng 1 tỉ vào giữa thế kỷ này. Nhưng nếu chúng ta vẫn duy trì tình trạng hiện tại thì dân số thế giới sẽ đạt mức 9 tỉ.

những tác động thay đổi của chúng ta lên thiên nhiên sẽ giảm là rất đáng kể. đến năm 2075, dân số Thế giới sẽ còn khoảng 3,43 tỉ dân. bao nhiêu cánh rừng sẽ hồi phục lại? bao nhiêu dòng sông, bao nhiêu vùng biển sẽ sạch trở lại? bao nhiêu tập đoàn phá huỷ môi trường như Formosa, Monsanto, BP sẽ biến mất hoặc thu hẹp hoạt động? bao nhiêu loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng sẽ quay trở lại? chắc chắn một điều, con người khi đó sẽ no đủ hơn, khoẻ mạnh hơn, họ không còn phải tranh giành nhau nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt của Trái đất.

thật giản đơn phải không? hãy để cơ thể nghỉ ngơi, sinh ít lại, hưởng thụ thành quả nhiều hơn, ít phải lo lắng hơn. chỉ cần BỚT ĐẺ.

cuối cùng, dù sao thì tớ vẫn nghĩ rằng, loài người nên biến mất.

abandoned-village-main.jpg

một ngôi làng chài bỏ hoang ở Trung Quốc đang bị thiên nhiên nuốt chửng – 

http://www.earthporm.com/nature-reclaims-abandoned-chinese-fishing-village/

tamlyhocdamdong.jpg

Gustave le Bon (1841-1931) – nhà tâm lí học xã hội, xã hội học, nhân loại học, nhà phát minh và nhà vật lý nghiệp dư người Pháp. ông được biết đến với tác phẩm nghiên cứu về đám đông, cuốn The crowd: A study of popular mind được dịch ra tiếng Việt là Tâm lí học đám đông dịch bởi dịch giả Nguyễn Xuân Khánh và hiệu đính bởi Bùi Văn Nam Sơn.

trong Tâm lí học đám đông, ông đã đưa ra nhiều nhận định về tâm lí con người nhờ nghiên cứu, phân tích những tài liệu, sự kiện lịch sử liên quan đến những cuộc cách mạng trên Thế giới từ trước thời điểm công trình được xuất bản năm 1895. ông đặc biệt quan tâm, phân tích Cách mạnh Pháp (1789-1799), cũng dễ hiểu, vì Cách mạng Pháp được coi là một cuộc đại cách mạng thay đổi lịch sử Châu âu nói riêng và nhân loại nói chung gần nhất với thời ông, và cơ bản, ông cũng là người Pháp – một điều kiện lý tưởng.

Le Bon đã kết luận rằng đám đông có chung một số tính cách đặc trưng: bốc đồng, dễ bị kích động, thiếu khả năng tiếp nhận lý lẽ, không có chính kiến của tư duy phản biện, sự phóng đại về cảm tính và vài tính cách khác…trong đám đông, những người có học vấn cao, đầu óc sáng suốt cũng dễ dàng trở nên mất tự chủ, óc phán xét tê liệt, nhường chỗ cho cảm xúc xâm chiếm. trong đám đông, ai cũng như ai, trở nên bình đẳng và đám đông luôn cần một thủ lãnh, người có khả năng dẫn dắt và thôi miên đám đông hành động theo ý mình. những ví dụ gần gũi được nêu ra như kịch nghệ, nghệ thuật sân khấu (thời Le Bon) hay phim truyền hình, điện ảnh (thời chúng ta) cho đến những cuộc lật đổ, thảm sát đẫm máu thời Cách mạng Pháp. các bạn, có thể tìm hiểu thêm về Cách mạng Pháp, nhưng mà tớ nói trước, cũng chẳng dễ nghe đâu, đặc biệt là những sự kiện kinh khủng gây ra bởi đám đông những người nhân danh chính nghĩ, tớ chỉ thấy sự ghê tởm thôi *rùng mình*.

Le Bon cũng chỉ ra phương pháp để tác động, dẫn dắt tâm hồn đám đông, bằng ngôn từ, hình ảnh, bằng cách gây ấn tượng, điều khiển, khơi gợi, định hướng cảm xúc thay vì nói lý lẽ. điều này làm tớ nhớ đến đoạn ví von của Simon Sinek trong một bài diễn thuyết về leadership ở TEDtalks rằng (không nhớ chính xác nha): ‘ngày 28.8.1963, Martin Luther King Jr. đã diễn thuyết trước 250.000 người ở Lincoln Memorial, thủ đô Washington, D.C. rằng, I have a dream chứ không phải I have a plan’ – ở đây, Simon Sinek chơi chữ, ‘tôi có một giấc mơ’ đánh vào cảm xúc, làm lay động tâm hồn những người ủng hộ phong trào chống phân biệt chủng tộc dưới kia, nó cực kì hiệu quả, và chắc chắn với câu ‘tôi có một kế hoạch’ Martin Luther King đã có thể không bao giờ làm nên lịch sử rồi.

lại chợt nghĩ, nếu như thời Le Bon đã có mạng xã hội như Facebook, Twitter, Instagram, youtube…liệu có dễ dàng hơn để ông nghiên cứu tâm lí đám đông không? liệu cuốn Tâm lí học đám đông thế kỷ 19 có giống với Tâm lí học đám đông của thế kỷ 21 không? tớ nghĩ, chắc Le Bon sẽ hạnh phúc lắm, các tác phẩm, học thuyết của ông sẽ nổi tiếng và được trích dẫn khắp nơi, ông sẽ diễn thuyết khắp mọi nơi trên Thế giới…hoặc cũng có thể không, mạng xã hội có thể sẽ làm ông sao nhãng, nhấn chìm ông trong news feed, notification 😫 thay vì viết được một tác phẩm để đời, ông lại viết review về một tác phẩm của ai đó nổi tiếng ở thế kỷ trước…như tớ đang làm này *huhu*.

tóm lại, nội dung rất hay. tớ cũng có liếc qua vài trang của bản tiếng Anh, thuật ngữ khoa học quá trời luôn, nên tớ nghĩ, dịch được cuốn này không phải đơn giản. có nhiều chỗ, tớ không hiểu nổi, rồi phải đọc lại mấy lần, ráng nắm bắt đại ý, từ từ cũng hiểu dần.

4.5* nội dung, 4* cho dịch thuật.

tumblr_n6o1r2cwsO1ra44j7o1_500

 

nguon-goc-van-minh-wordpress.jpg

dịch giả Nguyễn Hiến Lê – NXB Tổng hợp Sài Gòn

đây là một cuốn sách nhỏ, chỉ khoảng trên dưới 200 trang, nhưng những thông tin, nghiên cứu do Will Durant (1885-1981) – một nhà văn, sử gia và triết gia Mỹ biên tập, trình bày trong sách thực đáng ngưỡng mộ. cuốn sách giống như bản tóm tắt cực kỳ cô đọng của hàng trăm ngàn năm lịch sử tiến hoá loài người, từ thuở hồng hoang hỗn mang cho đến nền văn minh thế kỷ 20.

tớ đọc các tác phẩm dịch thuật của bác Nguyễn Hiến Lê (1912-1984) từ lâu rồi, lúc khoảng 18-19 tuổi mới xong cấp 3, thời còn đi mua sách giá rẻ ở các tiệm trên đường Trần Huy Liệu. lúc đó cũng chỉ đọc là đọc thôi, chứ chưa có khả năng so sánh văn phong giữa các dịch giả khác nhau đâu. giờ đọc nhiều sách hơn, chú ý hơn đến giới dịch giả nên cơ hồ cũng tập tễnh đánh giá. quả thật, tới giờ mới thực sự thấy phục bác Nguyễn Hiến Lê, dịch thuật thật trơn tru, ngôn từ biến hoá điệu nghệ đến nỗi đọc sách dịch mà như sách của bác viết ấy, tớ có cảm giác đấy thật đấy! cho tới giờ, tớ chưa thấy có dịch giả nào có thể sánh với bác Nguyễn Hiến Lê, trừ các linh mục dịch Kinh thánh và thánh ca Công giáo.

trong sách có rất nhiều từ tớ chưa từng nghe đến bao giờ, có thể đó là những từ cũ, người thế hệ trước lĩnh hội được từ nền tảng giáo dục Sài Gòn trước 75 (?). nếu đúng thế thật, tớ sẽ vừa trầm trồ vừa ghen tị và cả tiếc nuối nữa vì mình không có được hưởng nền giáo dục ấy :(.

ngay trong những dòng đầu tiên, Will Durant đã chỉ ra điều kiện hình thành của nền văn minh như thế này:

Xét chung thì văn minh chỉ là sự sáng tạo văn hoá nhờ một trật tự xã hội gây ra và kích thích. Nó gồm bốn yếu tố căn bản: sự phòng xa về kinh tế, sự tổ chức chính trị, những truyền thống luân lí và sự tăng tiến trí thức, phát triển nghệ thuật. Chỉ khi nào không còn sự hỗn độn, sự bất an nữa thì văn minh mới phát sinh được. Vì chỉ khi nào không còn sợ sệt nữa thì con người mới được thảnh thơi, tha hồ tò mò tìm hiểu hoặc sáng tạo, theo các bản năng học hỏi thêm và tô điểm thêm cuộc sống của mình.

sách đi theo thứ tự thời gian, từ thời hỗn mang khi con người còn ăn lông ở lỗ dần lên đến thời thượng cổ rồi trung cổ. thuyết giải nguồn gốc ra đời của quốc gia, luật pháp, tôn giáo, kĩ nghệ, khoa học, tôn giáo…đã rất nhiều lúc tớ giật mình, nổi hết da gà, cả muốn ói nữa, khi đọc đến những fact về người sơ khai. cơ bản là nó quá lạ lẫm, bạo lực, thẳng đuột không giấu diếm *rùng mình*. có thể nói đây là một tác phẩm tuyệt vời, cô đọng về lịch sử loài người. nó mở mắt cho tớ rất nhiều thứ bổ ích. chẳng hạn như về tôn giáo, chính trị, tính dục và rất nhiều tục lệ lạ lùng của các dân tộc trên thế giới.

5*+ dịch thuật. 5* nội dung.

tiểu sử Will Durant – tiểu sử Nguyễn Hiến Lê

41jB5q3O+aL._SX332_BO1,204,203,200_

Một cuốn sách bỏ vừa túi đúng theo nghĩa đen. Được biên tập và tổng hợp những công trình nghiên cứu của nhiều nhà khoa học khắp nơi về đủ mọi thể loại vấn đề. từ khoa học thường thức, thương mại kinh doanh đến hành vi, tâm lý học. Các công trình nghiên cứu khoa học được viết tóm tắt, gói gọn trong một trang sách vốn chỉ dài hơn chiếc iPhone 5 một tí, nhưng những thông tin hàm chứa trong đó rất cô đọng và hữu ích.

If you like stats like this, are intrigued by ideas, and find connecting the dots to be a critical part of your skill set–this book is for you.

– Harvard Business Review

Một vài nghiên cứu tui thấy rất thú vị. Chẳng hạn, CEO sau khi có con đầu lòng, lương của nhân viên sẽ tăng dần lên. Nếu não tiếp nhận liên tục nhiều thông tin không cần thiết, năng suất tư duy sẽ giảm đi 46%. Còn nếu đặt một chiếc muỗng bên phải mẫu quảng cáo yogurt, cơ hội khách hàng mua sản phẩm sẽ tăng 30%.

Ấn tượng không? chính xác, nhưng đừng để não giảm 46% năng lực tư duy nhé – theo một nghiên cứu trong cuốn sách, nếu não tiếp thu một lượng quá nhiều thông tin trong một khoảng thời gian dài, năng lực tư duy sẽ giảm sút một mức nhất định.

 

 

Book Hunter

"Để thay đổi thế giới, chúng ta cần dung hòa cả tri thức cổ xưa và công nghệ hiện đại"- Paulo Coelho

Khues

#bookmarathon của chúng tớ

The Broken Rice blog

#bookmarathon của chúng tớ

The Laton's blog

"Những điều vụn vặt" hay còn gọi là "Chân Chạm Đất"

amateur airplanes

Let's build.

Durian is Nothing

a messy warehouse with gathering thoughts

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.

feddybecks

ImPoSsIbLe Is NoThInG